Hàng năm, cứ vào dịp 24,25 tháng giêng (ÂL) thì lễ hội chùa Ông Núi (Linh Phong Thiền Tự) lại bắt đầu. Du khách khắp nơi tấp nập về đây du xuân. thưởng ngoạn cảnh chùa. Có lẽ do nơi đây là cảnh đẹp nổi tiếng từ xưa, lại được Nhà nước công nhận Di tích Lịch sử Văn hoá Quốc gia, chùa lại mới được trùng tu tôn tạo.

Đến Phương Phi, xã Cát Tiến (Phù Cát) nhìn lên dãy núi Bà sừng sững, chạy dài ra biển, du khách thấy nhấp nhô lưng chừng núi mái ngói đỏ tươi ẩn hiện trong thảm xanh cây rừng, đá núi, mây ngàn. Đó là chùa Ông Núi mới được xây dựng, tôn tạo lại. Muốn lên chùa, từ tỉnh lộ rẽ vào vài trăm mét tới chân núi, du khách bắt đầu leo lên những bậc tam cấp bằng đá cổ xưa, loanh quanh theo sườn núi. Con đường rộng chừng 3m, được tạo bởi hàng ngàn bậc đá độc đáo này có từ lúc xa xưa và hầu như tồn tại một cách vĩnh hằng, không bị mai một vì năm tháng. Hai bên đường cây chen đá, còn nhuốm vẻ tự nhiên, hoang sơ, ít có bàn tay con người can thiệp vào.

Khoảng nửa tiếng đồng hồ leo dốc là đến nơi chùa toạ lạc. Đó là một khoảnh đất rộng, tương đối bằng phẳng, “lưng dựa vào núi cao, mặt trông ra đầm biển cạn (đầm Thị Nại), xung quanh có nước suối lượn quanh, phong cảnh rất đẹp” (Đại Nam Nhất thống chí). Từ đây có thể phóng tầm mắt nhìn xa về phía Nam. Đồng lúa mênh mông, con sông Chùa uốn lượn, bờ biển chạy dài, sóng biển tung bọt trắng xoá. Một không gian thật hoàn hảo trữ tình. Có lẽ vì vậy mà những người sáng lập chùa chọn vị trí này chăng.

Chưa hết, nếu du khách đi tiếp lên sườn núi phía Tây Bắc sẽ bắt gặp nhiều tháp cổ đây đó xen với đá núi, cây rừng. Đây là nơi “tịch” của các vị sư của chùa. Có những hòn đá được tạo bởi nhiều hòn đá chồng lên nhau, chênh vênh, kỳ dị- tạo thành cảnh: “cây bồng đá, nước trên non... vừa ngoạn mục vừa rùng rợn” (Lịch sử chùa ông Núi -2001). Nhiều hang đá thâm u trong trùng điệp gộp đá. Một số hang được thờ Phật bên trong, du khách có thể đến thắp nhang, thăm viếng. Theo thầy Thích Đổng Quán: có trên 10 hang đá như vậy. Có những hang rất rộng, chứa cả tiểu đoàn quân. Trước kia, Cách mạng  dùng nơi này làm chỗ ẩn náu đánh Mỹ. Theo sách Bình Định Danh thắng và Di tích: “Ở sườn núi phía Đông có một hang đá rộng ăn sâu vào trong núi. Dân địa phương truyền rằng: trong hang có những phiến đá xếp tự nhiên thành những vật dụng giống như bàn, ghế... Đây là nơi ông Núi đã sống và tu luyện... Hang đá giờ đây bị những bụi cây gai um tùm lấp mất cửa không ai dám vào”. Hiện nay cũng chưa ai khám phá hết những hang động khu vực này.

Theo tài liệu của chùa mới biên soạn năm 2001 thì: chùa do ông Tổ Giám Huyền và đệ tử Tánh Bang (Lê Ban) sáng lập năm Giáp Tý (1684) niên hiệu Chánh Hoà thứ 5 thời vua Lê Hy Tông (Theo Đại nam nhất thống chí thì chùa thành lập năm 1702- Chánh Hoà thứ 11- Nhà Lê). Thầy trò “tu thiền quán nơi hang đá. Trước mặt có một suối nước từ chóp núi đổ xuống, nên hang đá mang tên “Dũng tuyền thạch cốc” (hang đá nước xối mạnh). Sau đó thầy Giám Huyền giao lại cho đệ tử Lê Ban để đi vào phía Nam tu hành. Tương truyền nhà sư này là bậc tiên phong đạo cốt, quanh năm chỉ ở trên núi tu luyện, chỉ mặc đồ bằng vỏ cây, chuyên hái thuốc trị bệnh cứu người. Nhân dân trong vùng rất kính trọng không dám gọi tên mà gọi là ông Núi. Thức ăn của ông Núi thường là cây trái trên rừng. Thỉnh thoảng khi cần gạo, ông Núi gánh củi xuống để chân dốc, nhân dân biết ý, đem gạo treo gốc cây gần đó, rồi lấy củi về

Đến năm Qúy Sửu (1733) Chúa Nguyễn Phúc Chu ban cho ông Núi pháp hiệu Tĩnh giác Thiện trì đại lão Thiền sư, cho xây lại chùa và đổi tên là Linh Phong. Đến thời Chúa Nguyễn Phúc Khoát (1738-1765) ban áo cà sa vòng ngọc, móc vàng cho ông Núi. Đến năm 1829 (Minh Mạng thứ 10) cấp 120 nén bạc để trùng tu lại chùa (Bình Định Danh thắng và Di tích).

Như vậy chùa ông Núi đến nay đã 320 năm, qua 12 đời thừa kế

Trải qua bao thăng trầm, đến khoảng năm 1967 chùa bị bom đạn chiến tranh xoá sạch. Đến năm 1990 chùa mới bắt đầu xây cất lại. Chủ yếu nhờ nhà tài trợ tên Hà Văn Bảy quê ở Cát Khánh, Phù Cát (hiện đang ở Quy Nhơn) đầu tư kinh phí. Hiện nay đã hoàn thành chánh điện, tháp chuông, tháp trống, nhà tăng...khá khang trang. Mái cổ lầu, lợp ngói ống. Trên nóc gắn hình lưỡng long tranh châu, nạm sứ. Đôi cột trước điện hình song long cuộn. Thầy Thích Đổng Quán cho biết, tượng Phật cao 2,5m, đại hồng chung nặng 1,2 tấn, đều mới đúc tại chỗ (thuê nghệ nhân Huế vào) và nhập điện vào dịp lễ 25 tháng giêng (ÂL)- ngày giỗ ông Tổ Viên Minh của chùa.

Dịp này năm nay ước tính có hàng ngàn du khách trong và ngoài tỉnh đến lễ chùa, du xuân. Chùa không bán vé vào cổng. Thầy Đổng Quán: trước mắt chùa không chủ trương doanh thu- dù chùa rất nghèo đang được tài trợ xây dựng.

Tuy vậy do lượng khách quá đông, ăn uống xả rác nơi các ghềnh đá- nơi mà dưới đáy luôn có dòng nước chảy không bao giờ cạn, cung cấp nước sinh hoạt cho chùa, chảy quanh chùa. Ô nhiễm đáng báo động. Nếu không có cách quản lý tốt, vài năm nữa, liệu nơi đây có còn trong lành, nhuốm vẻ hoang sơ để du khách thập phương thưởng ngoạn?.

CHÍ HỮU